Informacja o unieważnieniu postępowania w części 1 oraz 2 zamówienia.
Uzasadnienie prawne:
Na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp, Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Uzasadnienie faktyczne:
W niniejszym postępowaniu oferty zostały złożone przez 5 Wykonawców na wszystkie części zamówienia. Wykonawcy wskazali w Formularzu oferty dla poszczególnych części zamówienia różne stawki podatku VAT - 23% albo 8% i 23%. Zamawiający nie określił w dokumentach zamówienia prawidłowej stawki podatku VAT pozostawiając ją do ustalenia Wykonawcom.
Zgodnie z art. 7 pkt 1 ustawy Pzp w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług, cena ofertowa stanowi cenę brutto. W cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru lub usługi podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym. Stawka VAT jest elementem cenotwórczym, ma więc charakter elementu oświadczenia woli Wykonawcy w relacji cywilnoprawnej z Zamawiającym oraz elementu daniny publicznej, której wysokość wynika z przepisów prawa podatkowego.
Jak wskazała KIO w wyroku z 02.01.2018 r. (sygn. akt KIO 2687/17) "W celu prawidłowego porównania cen ofert zamawiający powinien bowiem szczegółowo badać stawkę VAT wskazaną przez wykonawcę i to nie tylko ze względu na ewentualny obowiązek rozliczenia podatku w ramach mechanizmu odwrotnego obciążenia VAT, ale również z uwagi na odpowiedzialność zamawiającego za prawidłowe przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. W przypadku kryterium oceny ofert, jakim jest cena, dla porównania ofert zamawiający powinien brać pod uwagę całkowitą kwotę wydatkowanych przez siebie środków publicznych, a zatem kwotę, jaką będzie musiał zapłacić z tytułu realizacji zamówienia, a więc zawierającą także podatek od towarów i usług".
W trakcie badania ofert Zamawiający jest zatem zobowiązany do zweryfikowania prawidłowości zastosowanej przez Wykonawców stawki podatku VAT. Posłużenie się przez Wykonawcę nieprawidłowo określonym elementem kalkulacji ceny stanowi o wystąpieniu błędu w obliczeniu ceny co obliguje Zamawiającego do odrzucenia takiej oferty.
Zamawiający na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp wystąpił do Wykonawców o złożenie wyjaśnień poprzez uzasadnienie zastosowania wskazanej w Formularzu oferty stawki podatku VAT – odrębnie dla części 1 oraz części 2 zamówienia.
W wyniku złożenia wyjaśnień Wykonawcy, którzy zastosowali – dla danej części zamówienia - stawkę podatku VAT 8% i 23% oświadczyli, iż zastosowanie stawki 8% VAT dotyczy wyłącznie pozycji stanowiących wyroby medyczne lub wyroby przeznaczone do celów medycznych. Wykonawcy przy tym zastosowali 8% VAT dla różnych pozycji wyceny – zarówno w części 1 jak i części 2 zamówienia.
W świetle pozycji 13 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. 2025 r. poz. 775 ze zm.) właściwą stawką podatku VAT dla wyrobów medycznych lub ich wyposażenia, w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych, zmiany dyrektywy 2001/83/WE, rozporządzenia (WE) nr 178/2002 i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 oraz uchylenia dyrektyw Rady 90/385/EWG i 93/42/EWG (Dz. Urz. UE L 117 z 05.05.2017, str. 1, z późn. zm.), dopuszczone do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest stawka w wysokości 8 %.
W dokumentach zamówienia Zamawiający nie wskazał, iż jakikolwiek asortyment obligatoryjnie winien spełniać wymogi wyrobu medycznego lub wyrobu przeznaczonego do celów medycznych jak i nie zastrzegł, iż takich asortymentów nie dopuszcza.
Z kolei z trzech Wykonawców, którzy zastosowali – dla danej części zamówienia stawkę podatku VAT 23% - dwóch złożyło wyjaśnienia, w których oświadczyli, iż zastosowali „podstawową stawką 23% VAT” czy też że „Zastosowana stawka VAT wynika z charakteru przedmiotu zamówienia, który obejmuje dostawę mebli oraz wyposażenia wraz z ich montażem, stanowiących wyposażenie ruchome obiektów użyteczności publicznej – żłobków samorządowych. Przedmiot zamówienia nie stanowi robót budowlanych ani usług modernizacji, remontu czy przebudowy obiektów budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, dostawa towarów oraz świadczenie usług nieobjętych preferencyjną stawką podatku podlega opodatkowaniu podstawową stawką VAT.”
Zamawiający ustalił, iż w świetle przepisów dotyczących podatku VAT wszyscy Wykonawcy zastosowali prawidłowe stawki podatku VAT a zaoferowane produkty pozostają zgodne z OPZ. W konsekwencji Zamawiający ma stan faktyczny polegający na tym, że oferty w ramach poszczególnych części zamówienia są nieporównywalne.
Zamawiający zgadza się z wyrokiem KIO z 07.03.2023 r. (sygn. akt KIO 497/23), który mówi „Aby oferty złożone w postępowaniu mogły być porównywalne, m.in. ceny ofertowe muszą być obliczone z zastosowaniem tych samych reguł, a w tym z zastosowaniem tych samych stawek podatku VAT, które są istotnym elementem kalkulacji ceny oferty. Wynika to z zasady równego traktowania wykonawców określonej w art. 16 pkt 1 Pzp”.
W sytuacji, kiedy Wykonawcy zastosowali różne stawki VAT, w odniesieniu do tego samego zakresu świadczenia, Zamawiający nie ma możliwości ustalić, która cena jest rzeczywiście najkorzystniejsza. Oferty nie są porównywalne cenowo, brak jest bowiem „wspólnego mianownika” do oceny ceny brutto.
Bez wątpienia cenotwórczy charakter stawki VAT przekłada się na porównywalność ofert w zakresie oferowanej ceny. Zamawiający uznał również, że nie zaistniała podstawa prawna do poprawy żadnej z ofert (odpowiednio w każdej z części) i zakwalifikowania powyższych okoliczności jako błąd w obliczeniu ceny czy omyłki, o których mowa w art. 223 ust. 2 ustawy Pzp. Na tym etapie postępowania nie możliwa jest także zmiana postanowień SWZ, w których doprecyzowana została by przez Zamawiającego stawka podatku VAT.
Powyższe potwierdzić może m.in. wyrok KIO z 07.03.2023 r. (sygn. akt KIO 497/23), w którym KIO odniosła się do wyroku SN z 20.10.2011 r., sygn. akt III CZP 52/11 oraz III CZP 53/11, w którym wskazano, że "Zamawiający, jednakże zrezygnował z wykonania tej czynności podejmując decyzję najdalej idącą, tj. unieważnił postępowanie, która to czynność była prawidłowa. Nie jest bowiem możliwe dokonanie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w sytuacji, gdy złożone oferty nie dają się obiektywnie porównać. Naruszałoby to zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców".
Obowiązek zachowania zasady uczciwej konkurencji wymusza konieczność przygotowania i prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w sposób zapewniający możliwość porównania złożonych ofert. Nieporównywalność ofert przyczynia się do nierównego traktowania konkurencji, a w konsekwencji czyni wadliwym postępowanie obarczone rzeczonym brakiem. W takiej sytuacji wada postępowania ma charakter istotny i niemożliwy do usunięcia, co prowadzi do konieczności unieważnienia postępowania na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp. Podkreślenia wymaga również okoliczność, że nie można by było po przeprowadzeniu tego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zawrzeć umowy niepodlegającej unieważnieniu.