Krótki opis
Celem badania jest pozyskanie informacji nt. edukacji międzykulturowej w województwie wielkopolskim (z uwzględnieniem edukacji formalnej, pozaformalnej, nieformalnego uczenia się) oraz zweryfikowanie, na ile edukacja międzykulturowa i oferta edukacyjna regionu wspierają indywidualne procesy adaptacyjne obcokrajowców oraz ich społeczne włączenie do wspólnot lokalnych.
Edukacja międzykulturowa jest w niniejszym projekcie rozumiana jako:
a) tworzenie ścieżek, możliwości edukacyjnych i zawodowych, które umożliwia pełniejsze uczestnictwo w życiu społecznym i ekonomicznym,
b) wsparcie w rozwoju kompetencji społeczno–kulturowych cudzoziemców niezbędnych do życia w nowym środowisku (język, normy społeczne, znajomość instytucji itp.),
c) redukcja izolacji kulturowej i edukacyjnej poprzez ułatwienie dostępu do różnych form uczenia się (szkolenia, kursy, programy integracyjne itp.).
Badanie jest realizowane na potrzeby działalności Wojewódzkiego Zespołu Koordynacji (WZK) działającego przy Zarządzie Województwa Wielkopolskiego. Działanie finansowane jest ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w ramach inwestycji Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się dorosłych.
Obszary badawcze:
1) Opis struktury społecznej i zawodowej obcokrajowców w województwie wielkopolskim
(z uwzględnieniem płci, powiatu, narodowości, sytuacji rodzinnej, statusu na rynku pracy, branży i podstawy prawnej zatrudnienia) oraz uczestnictwa obcokrajowców w edukacji formalnej ponadpodstawowej i wyższej (z uwzględnieniem kraju/regionu pochodzenia oraz typu szkoły/uczelni).
2) Postawy oraz uczestnictwo cudzoziemców zamieszkujących województwo wielkopolskie w edukacji (formalnej i pozaformalnej); znaczenie i skuteczność poszczególnych form edukacji w procesie adaptacji instytucjonalnej i społecznej cudzoziemców oraz ich rola w rozwijaniu kompetencji zawodowych, adaptacyjnych, społecznych, kulturowych (w tym związane z wielokulturowością, świadomością, ekspresją kulturalną, integracją kulturową), językowych i obywatelskich. Ocena wpływu i znaczenia edukacji w województwie wielkopolskim na inne obszary życia cudzoziemców takie jak m.in. zatrudnienie, sieci społeczne, uczestnictwo obywatelskie, poczucie wpływu, integracja społeczna.
3) Znaczenie nieformalnego uczenia się w procesie integracji, rozwoju edukacyjnego i zawodowego cudzoziemców.
4) Postawy cudzoziemców względem integracji edukacyjnej, zawodowej, społecznej oraz integracji kulturowej.
- Postawy cudzoziemców względem Polaków oraz migrantów z własnego oraz innego kręgu kulturowego, w tym ocena możliwości asymilacji z przedstawicielami ww. grup.
- Określenie „kulturowych granic integracji” obcokrajowców zamieszkujących województwo wielkopolskie (tj. wskazanie elementów tożsamości, które mogą stanowić barierę w asymilacji).
- Wskazanie czynników sprzyjających lub utrudniających edukacyjne, zawodowe i społeczne włączanie się cudzoziemców do społeczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia struktur edukacyjnych w województwie wielkopolskim dla integracji lub separacji kulturowej oraz budowania zaufania społecznego między cudzoziemcami a społecznością przyjmującą.
- Znaczenie różnorodności kulturowej (w tym religijnej) migrantów w województwie wielkopolskim dla efektywności działań podejmowanych w tym zakresie.
5) Ocena jakości życia cudzoziemców w województwie wielkopolskim, z uwzględnieniem zarówno dostępu do określonych zasobów (w tym w obszarze edukacji własnej i edukacji dzieci), jak i zdolności do korzystania z dostępnych zasobów (rozumianej jako realna możliwość wykorzystania tych zasobów np. znajomość języka polskiego, dostępność komunikacyjna do oferowanych kursów). Doświadczenia cudzoziemców w zakresie organizacji edukacji własnej oraz edukacji swoich dzieci.
6) Ocena zaangażowania społecznego cudzoziemców w województwie wielkopolskim (w jaki sposób cudzoziemcy funkcjonują w województwie wielkopolskim, jakie role pełnią oraz na ile i w jakie obszarach życia się angażują), poziom utożsamienia cudzoziemców z Polską oraz województwem wielkopolskim).
7) Poziom dostosowania oferty edukacji formalnej i pozaformalnej do zróżnicowanych potrzeb cudzoziemców. Ocena dostępności (geograficznej, kulturowej i językowej) ww. form edukacji do potrzeb oraz możliwości efektywnego korzystania z nich przez cudzoziemców.
8) Określenie możliwości, potrzeb i barier edukacyjnych cudzoziemców względem podejmowania aktywności zawodowej na wielkopolskim rynku pracy, w tym:
• poziom dopasowania posiadanych kompetencji i umiejętności do potrzeb wielkopolskiego rynku pracy,
• potrzeby edukacyjne i szkoleniowe cudzoziemców mogące przyczynić się do zwiększenia wykorzystania swojego potencjału zawodowego,
• doświadczenia cudzoziemców w zakresie procedury uznawania kwalifikacji oraz procedury uzyskania zezwolenia na pracę.
9) Wskazanie i ocena działań podejmowanych przez instytucje publiczne w regionie na rzecz edukacji obcokrajowców oraz ich włączenia społecznego, zawodowego i kulturowego. Wskazanie programów, projektów krajowych i unijnych wspierających podejmowanie kształcenia przez obcokrajowców. Ocena efektywności ww. działań oraz ich adekwatności do potrzeb i możliwości migrantów.
10) Poziom zadowolenia cudzoziemców z ich sytuacji edukacyjnej i zawodowej, ocena warunków zatrudnienia. Określenie skali występowania zjawiska pracy poniżej posiadanych kwalifikacji lub w zawodzie innym niż wyuczony. Zjawisko dyskryminacji pracowników z zagranicy w województwie wielkopolskim. Wpływ jawnego lub ukrytego wykluczenia w przestrzeniach edukacyjnych, zawodowych, społecznych na postawy względem edukacji, życia zawodowego i społecznego.
11) Plany i perspektywy rozwoju zawodowego i edukacyjnego cudzoziemców zamieszkujących w województwie wielkopolskim.
12) Stworzenie rekomendacji operacyjnych i systemowych.